[logo Instytutu Spawalnictwa]
Modelowe Laboratorium Inżynierii środowiska, bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia w spawalnictwie - Enviweld
Informacje ogólne Problematyka Publikacje Kontakt

Problematyka

Zagrożenia zdrowia przy procesach spawalniczych

Problem ochrony zdrowia człowieka przy pracach spawalniczych jest nierozerwalnie związany z rozwojem technologii spawalniczych, doskonaleniem materiałów dodatkowych oraz powszechnym stosowaniem spawania w różnych gałęziach przemysłu. Wyniki badań wpływu poszczególnych metod łączenia materiałów na organizm człowieka prowadzone w naukowych ośrodkach medycznych znalazły odzwierciedlenie w wielu przepisach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach spawalniczych. Ochrona zdrowia pracowników przy procesach spawania nabiera coraz większego znaczenia i jest obecnie jednym z zagadnień priorytetowych dla każdego pracodawcy. Przed pracodawcami w branży spawalniczej stają coraz to nowe zadania związane z rosnącymi wymaganiami odnoszącymi się do bezpiecznej organizacji miejsc pracy. Sytuacja ta przyczynia się do wzrostu zainteresowania wszelkimi rozwiązaniami prowadzącymi do skutecznej poprawy warunków pracy przy procesach spawania.

Hałas
Promieniowanie łuku
Emisja pyłu i gazów
Substancje kancerogenne
Pole elektromagnetyczne
Komputerowa baza danych "EKO-SPAWANIE"

Hałas

Hałas uznawany jest obecnie jako zanieczyszczenie środowiska naturalnego i środowiska pracy, które wysuwa się pod względem uciążliwości i poczynionych szkód na pierwsze miejsce. Procesy spawalnicze zaliczane są do poważnych źródeł hałasu w środowisku pracy. Szczególnie niebezpieczne okazują się procesy cięcia termicznego, gdzie poziom natężenia hałasu przekracza obowiązujące normatywy bezpieczeństwa, a niejednokrotnie sięga wartości 110 dB zbliżając się nawet do progu bólu odczuwanego przez człowieka.
Wielkość ubytków słuchu spowodowanych hałasem przy procesach spawania i cięcia zależy od warunków narażenia, które są określone przez poziom natężenia hałasu, skład widmowy hałasu, przebieg czasowy hałasu oraz czas trwania ekspozycji. Wartości tych parametrów decydują o tym, czy hałas jest bezpieczny dla zdrowia i czy pozwala na realizację funkcji pracowniczych na danym stanowisku pracy.

Wpływ hałasu na człowieka można rozpatrywać w aspekcie:

  • Szkodliwego działania na organizm człowieka (wywołuje skutki zdrowotne),
  • Dokuczliwego działania na człowieka (wywołuje poczucie dyskomfortu)

Promieniowanie łuku

Jednym z najczęściej spotykanych źródeł promieniowania optycznego jest łuk spawalniczy. Promieniowanie łuku stanowi poważne zagrożenie zdrowia spawaczy oraz osób pracujących w pobliżu stanowisk spawalniczych. Przy wysokiej temperaturze plazmy łuku spawalniczego emitowane jest bardzo intensywne promieniowanie nadfioletowe, widzialne oraz termiczne (rys.24.3). Promieniowanie nadfioletowe występujące przy procesach spawalniczych obejmuje zakres fal od 100 do 280 nm ( nadfiolet UVC), od 280 do 315 nm ( nadfiolet UVB) oraz od 315 do 380 nm ( nadfiolet UVA). Z obszaru promieniowania widzialnego procesy spawalnicze są źródłem światła niebieskiego (400-480 nm), natomiast promieniowanie termiczne występuje w zakresie bliskiej i środkowej podczerwieni.

Emisja pyłu i gazów

Zanieczyszczenia pyłowe i gazowe wydzielające się przy spawaniu do strefy oddychania spawaczy stanowią jedno z najważniejszych zagrożeń. Skutki narażenia pracowników na ich działanie mogą być natychmiastowe, w postaci ostrych zatruć lub odczuwalne po kilku latach ekspozycji, w postaci chorób zawodowych. Badania dotyczące technologicznych metod zmniejszania intensywności wydzielania się pyłów i gazów przy procesach spawania wykazały, że emisja i skład chemiczny zanieczyszczeń zależą między innymi od metody spawania, parametrów technologicznych oraz składu chemicznego materiału dodatkowego (spoiwa) i materiału podstawowego. Powstający w procesach spawalniczych dym spawalniczy (aerozol) jest mieszaniną drobno dyspersyjnych cząstek stałych (pyłu spawalniczego) oraz substancji chemicznych (gazów). Pył spawalniczy powstający w wyniku działania plazmy łuku na materiał podstawowy i dodatkowy, składa się z tlenków, krzemianów, fluorokrzemianów, fluorków oraz węglanów metali i niemetali.

więcej...

Substancje kancerogenne

Czynniki rakotwórcze (kancerogeny) są to substancje chemiczne, biologiczne lub czynniki fizyczne powodujące wzrost zapadalności i umieralności na choroby nowotworowe u osób narażonych na te czynniki. Do określenia właściwości rakotwórczych związków chemicznych wykorzystuje się wyniki badań epidemiologicznych, długoterminowych badań doświadczalnych, krótkoterminowych testów umożliwiających ocenę toksyczności genetycznej.
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem uznała, że dymy spawalnicze należą do grupy zanieczyszczeń prawdopodobnie kancerogennych. Udowodnione działanie kancerogenne mają takie składniki dymów spawalniczych, jak: nikiel, chrom VI, beryl i kadm.

więcej...

Pole elektromagnetyczne

Spawacze są jedną z grup pracowników, którzy są narażeni na najwyższą intensywność pola elektromagnetycznego, w szczególności pola magnetycznego. Spawanie łukowe niejednokrotnie wymaga stosowania dużych prądów. W spawalnictwie mieliśmy dotychczas do czynienia głównie z polami magnetycznymi stałymi lub o częstotliwości 50 Hz. W chwili obecnej coraz większe znaczenie w procesach spawalniczych zdobywają metody wykorzystujące prądy przemienne i stałe pulsacyjne, pojawiają się pola impulsowe o wyższych częstotliwościach. Sprzęt i wyposażenie spawalnicze, szczególnie przewody (będące także źródłem pola) znajdują się często w bezpośrednim kontakcie z ciałem spawacza, co przy stosowaniu dużych prądów spawania może stwarzać zagrożenie zdrowia.

więcej...

Komputerowa baza danych "EKO-SPAWANIE - emisja substancji chemicznych i pyłów podczas spawania"



Wymagania bezpieczeństwa

Zasady bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach spawalniczych zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 27 kwietnia 2000 r., wydanym na podstawie art.23715§2 Kodeksu Pracy. Rozporządzenie określa wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach spawalniczych obejmujących spawanie, napawanie, lutowanie, zgrzewanie i cięcie termiczne metali oraz tworzyw termoplastycznych.

więcej...

Stanowiska badawcze

do góry


Polskie Spawalnicze Centrum Doskonałości
Instytut Spawalnictwa w Gliwicach
44-230 Gliwice ul. Bł. Czesława 16/18
tel. (032)2310011 wew.238 fax. (032)2314652
2005-2006©